Foilsíonn an Banc Ceannais an Cód athbhreithnithe um Chosaint Tomhaltóirí 

Preaseisiúint an 19 Deireadh Fómhair 2011

Tá an preasráiteas seo ar fáil as gaeilge chomh maith 

-Neartaíodh go mór na Cosaintí do Thomhaltóirí-

D’fhoilsigh Banc Ceannais na hÉireann inniu an Cód athbhreithnithe um Chosaint Tomhaltóirí (Cód 2012) a thiocfaidh i bhfeidhm an 1 Eanáir 2012 maidir le heintitis rialáilte lena n-áirítear bainc, cuideachtaí árachais, cuideachtaí infheistíochta agus idirghabhálaithe. Is ionann foilsiú an Chóid reachtúil athbhreithnithe seo agus an neartú is suntasaí atá déanta ar chosaintí do thomhaltóirí institiúidí airgeadais ó seoladh an Cód tosaigh i Lúnasa 2006.

Arsa Bernard Sheridan, an Stiúrthóir ar Chosaint Tomhaltóirí: “Tá cosaint tomhaltóirí mar bhunsprioc ag an mBanc Ceannais agus is ionann foilsiú an Chóid athbhreithnithe agus barrchríoch athbhreithnithe shuntasaigh agus próisis comhairliúcháin a rinneadh chun an creat reatha um chosaint tomhaltóirí a neartú. Rinneadh raon feabhsuithe suntasacha ar an gCód chun aghaidh a thabhairt ar ábhair imní ar leith agus chun a chinntiú go bhfuil cosaint leordhóthanach ann do  thomhaltóirí ina gcuid déileálacha le heintitis airgeadais. Ar na feabhsuithe seo, áirítear cosaintí breise do thomhaltóirí soghonta agus rialacha níos déine chun nach ndéanfar iasachtaithe a bhfuil riaráistí acu a chiapadh.

Tá an Banc Ceannais tiomanta don fhaireachán leanúnach ar chomhlíonadh an Chóid ag eintitis rialáilte agus tá méadú déanta againn ar na hacmhainní atá againn sa réimse áirithe seo. Tiocfaidh an Cód in éifeacht an 1 Eanáir 2012 maidir leis na heintitis rialáilte go léir. Aithnímid, áfach, go mbeidh ar eintitis rialáilte córais nua a thabhairt isteach agus athruithe nós imeachta a dhéanamh chun ceanglais nua agus ceanglais fheabhsaithe áirithe a chomhlíonadh agus go mbeidh orthu a chinntiú go bhfuil a gcomhaltaí foirne go léir oilte go cuí chun an Cód a thuiscint agus a chur chun feidhme. Beidh aird ag an mBanc Ceannais air seo sa chéad sé mhí den fhaireachán seo ar chomhlíonadh an Chóid.” 

Leis an gCód athbhreithnithe, méadaítear na cosaintí do thomhaltóirí i réimsí tábhachtacha éagsúla.

Riaráistí a láimhseáil

Sna cúinsí reatha eacnamaíocha, tá neart cúnaimh ag teastáil ó thomhaltóirí chun go mbeidh siad in ann a gcuid gealltanas airgeadais a chomhlíonadh. Tugadh rialacha nua isteach ina leagtar amach an chaoi ina ndéileálfaidh eintitis rialáilte le tomhaltóirí a bhfuil riaráistí acu ar iasachtaí éagsúla (lena n-áirítear cártaí creidmheasa, iasachtaí pearsanta agus morgáistí ‘a cheannach lena dhíol’). Le Cód 2012, tugtar isteach cosaintí maidir leis na hiasachtaí sin, ar cosaintí iad atá cosúil leis na cosaintí sin a bhaineann le riaráistí morgáiste agus a thagann faoin gCód Iompair um Riaráistí Morgáiste.

Teagmháil le tomhaltóirí

Is díol imní é go gcuirtear teann ar thomhaltóirí táirgí airgeadais a cheannach, dá bhrí sin, tá toirmeasc anois ar chuairteanna pearsanta gan iarraidh nó ar dhíol “ó dhoras go doras”.

Ina theannta sin, tá rialacha níos déine i bhfeidhm anois lena rialáiltear na himthosca inar féidir cuairteanna pearsanta a thabhairt ar thomhaltóirí.

I gcás riaráistí, ní cheadaítear níos mó ná 3 chumarsáid gan iarraidh a dhéanamh le tomhaltóir in aon mhí fhéilire amháin.

Táirgí a dhíol go míthreorach

Tugadh isteach ceanglais níos saintreoraí maidir leis an bhfaisnéis nach mór d’eintitis rialáilte a bhailiú faoin bpróiseas “Aithne ar an Tomhaltóir” chun a mheasúnú cibé acu an bhfuil táirge nó seirbhís áirithe oiriúnach do thomhaltóir ar leith.

Ina theannta sin, sonraítear i gCód 2012 nach ndéanfaidh na socruithe luach saothair a bheidh ag eintiteas rialáilte lena chomhaltaí foirne lagú ar an measúnú a dhéanfaidh comhaltaí foirne i dtaobh cibé acu an bhfuil táirge nó seirbhís áirithe oiriúnach do thomhaltóir ar leith.

Ceanglaítear le Cód 2012 freisin go dtabharfaidh táirgeoirí táirgí faisnéis mhionsonraithe d’idirghabhálaithe maidir leis na táirgí infheistíochta a dhíolann siad thar ceann na dtáirgeoirí táirgí. Ba cheart go gcabhródh sé seo le hidirghabhálaithe nuair a bheidh measúnú á dhéanamh acu i dtaobh cibé acu atá nó nach bhfuil táirge áirithe oiriúnach do thomhaltóir ar leith.

Tomhaltóirí Soghonta

Ní mór d’eintitis rialáilte a chinneadh an bhfuil fianaise ann i dtaobh shoghontacht an tomhaltóra, mar shampla, mallachar radhairc nó éisteachta nó ganntanas eolais, taithí nó cumais airgeadais, agus ní mór dóibh na socruithe nó an fhaisnéis is gá a chur ar fáil do na daoine sin a aithneofar mar thomhaltóirí soghonta chun go n-éascófar a gcuid déileálacha leis an eintiteas rialáilte.

Iasachtú Morgáiste

Chun iasachtú morgáiste níos stuama a chur chun cinn, tá toirmeasc anois ar ghlacadh le dearbhuithe féin-deimhnithe ioncaim ó eintitis rialáilte agus tá ceanglais níos déanaí i bhfeidhm maidir le tástáil inacmhainneachta.

Trédhearcacht

An fhaisnéis a chuirfear ar fáil do thomhaltóirí i bhfógraí, caithfidh gur faisnéis chothrom a bheidh inti. I gcás ina leagfar amach buntáistí táirge nó seirbhíse ar leith i bhfógra, ní foláir rioscaí an táirge nó na seirbhíse a leagan amach san fhógra sin chomh maith.

Ina theannta sin, aon fhaisnéis lárnach maidir le táirgí nó seirbhísí, beidh sí feiceálach agus soiléir ar an bhfógra.

I gCód 2012, leagtar amach an fhaisnéis lárnach nach mór d’eintitis rialáilte a chur ar fáil do thomhaltóirí roimh an bpróiseas díolacháin, i ndiaidh an phróisis díolacháin agus lena linn, lena n-áirítear faisnéis maidir le táillí, le coimisiún agus le socruithe luach saothair mar aon le faisnéis maidir leis an táirge nó leis an tseirbhís.

Earráidí agus gearáin a réiteach

Tá tréimhsí ama teoranta ann anois ar lena linn nach mór d’eintitis rialáilte earráidí a dhéanann difear do thomhaltóirí a réiteach. Ina theannta sin, ní mór taifid mhionsonraithe a chothabháil de ghearáin ó thomhaltóirí agus d’earráidí a dhéanann difear do thomhaltóirí. Is ga anailís rialta a dhéanamh ar earráidí agus ar ghearáin chun a chinntiú go n-aithneoidh eintitis rialáilte pátrún ionchasach dochair do thomhaltóirí.

Leanann foilsiú an Chóid athbhreithnithe as dhá chomhairliúchán phoiblí a rinneadh i Meán Fómhair 2010 agus i Meitheamh 2011 inar lorgaíodh tuairimí maidir le ceanglais nua agus le ceanglais leasaithe a bhí beartaithe don Chód. Fuarthas 93 aighneacht ó pháirtithe leasmhara ón dá chomhairliúchán seo agus foilsíodh doiciméad aiseolais inar tugadh freagraí ar cheisteanna agus ar shaincheisteanna a ardaíodh sna haighneachtaí sin.