Cad iad na Bearta Morgáiste?

mortgage-measures_banner

Thóg an Banc Ceannais na bearta morgáiste isteach in 2015 agus déantar athbhreithniú orthu gach bliain.
Ceapadh na bearta sin chun a chinntiú go ndéanann bainc agus iasachtóirí eile airgead a thabhairt ar iasacht ar bhealach stuama.
Ina theannta sin, ceapadh iad chun stop a chur le daoine airgead a fháil ar iasacht nach bhfuil sé d’acmhainn acu a íoc ar ais, agus ionas nach mbeadh an iomarca creidmheasa i gcóras airgeadais na hÉireann.
Leis na bearta seo, socraíodh teorainneacha maidir leis an méid airgid is féidir a fháil ar iasacht chun teach a cheannach, bunaithe ar na critéir seo: 

  • Éarlais Íosta
  • An Chóimheas idir luach an mhorgáiste agus d'ioncam

Éarlais Íosta

Tá ceangal ort éarlais íosta a bheith agat sular féidir leat morgáiste a fháil.
Braitheann méid na héarlaise ar an ginceál ceannaitheora atá ionat.

  • Is gá do cheannaitheoirí céaduaire éarlais íosta 10% a bheith acu
  • Is gá do cheannaitheoirí nach ceannaitheoirí céaduaire iad éarlais íosta 20% a bheith acu
  • Is gá do cheannaitheoirí a cheannaíonn teach lena chur ar cíos éarlais íosta 30% a bheith acu.

Is féidir le bainc agus iasachtóirí eile líon teoranta eisceachtaí a dhéanamh ar na rialacha sin. In aon bhliain féilire amháin, is féidir leo eisceacht a dhéanamh:

  • D’oiread agus 5% de luach na morgáistí do cheannaitheoirí céaduaire
  • D’oiread agus 20% de luach na morgáistí do cheannaitheoirí nach ceannaitheoirí céaduaire iad
  • D’oiread agus 10% de luach na morgáistí do cheannaitheoirí a cheannaíonn maoin lena cur ar cíos.

An chóimheas idir luach an mhorgáiste agus d'ioncam

Is é d’ollioncam faoi 3.5 an teorainn atá leis an méid airgid is féidir leat a fháil ar iasacht. 
Mar shampla, is féidir le lanúin a bhfuil comhioncam de €100,000 acu uasmhéid de €350,000 a fháil ar iasacht.
Arís eile, is féidir le bainc agus iasachtóirí eile líon teoranta eisceachtaí a dhéanamh ar an riail sin. In aon bhliain féilire amháin, is féidir leo eisceacht a dhéanamh:

  • D’oiread agus 20% de luach na morgáistí do cheannaitheoirí céaduaire
  • D’oiread agus 10% de luach na morgáistí do cheannaitheoirí nach ceannaitheoirí céaduaire iad
  • D’oiread agus 10% de luach na morgáistí do cheannaitheoirí a cheannaíonn maoin lena cur ar cíos

Ní hí Éire an t-aon tír amháin atá tar éis na cineálacha seo rialacha a thabhairt isteach.
Go deimhin, tá 16 thír de chuid an Aontais Eorpaigh tar éis rialacha morgáiste de chineál éigin a thabhairt isteach chun cur leis an gcosaint ar a gcóras airgeadais náisiúnta.

Féach freisin: